بازگشت به مقالات

نرخ رسمی روبل چگونه تعیین می‌شود؟ روش بانک مرکزی روسیه و فرق آن با نرخ بازار، تتر و تومان

··17 دقیقه مطالعه
ترازوی برنجی با سکه طلایی نماد روبل و سکه نقره‌ای جلوی ساختمانی کلاسیک در غروب مسکو؛ نماد مقایسه نرخ رسمی و نرخ بازار روبل

هر روز عصر، بانک مرکزی روسیه عددی منتشر می‌کند که در اخبار با عنوان «نرخ رسمی دلار» یا «نرخ رسمی روبل» تکرار می‌شود؛ اما بسیاری از ایرانیان مقیم روسیه وقتی به صرافی، بانک یا بازار تتر مراجعه می‌کنند، عدد دیگری می‌بینند. این راهنما توضیح می‌دهد نرخ رسمی روبل دقیقاً چگونه محاسبه می‌شود، چرا برای دلار، یورو، یوان و حتی ریال ایران روش‌های متفاوتی دارد و چرا با نرخ قابل معامله فرق دارد. برای ملموس‌شدن موضوع، همه مثال‌ها با داده‌های واقعی شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵) آمده‌اند: نرخ‌های رسمی از سایت بانک مرکزی روسیه و نرخ‌های بازار از صفحه نرخ‌های Local.moscow حدود ساعت ۱۰:۱۰ به وقت مسکو (۱۰:۴۰ تهران) خوانده شده‌اند.

خلاصه مهم‌ترین نکات

  • نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه «بدون تعهد بانک مرکزی به خرید یا فروش ارز» تعیین می‌شود؛ یعنی نرخ مرجع است، نه نرخ معامله.
  • از ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴ و پس از تحریم آمریکا علیه گروه بورس مسکو، نرخ رسمی دلار و یورو بر پایه گزارش معاملات بین‌بانکی خارج از بورس (OTC) تا ساعت ۱۵:۳۰ مسکو محاسبه می‌شود؛ نرخ یوان همچنان از میانگین موزون معاملات بورس مسکو بین ۱۰:۰۰ تا ۱۵:۳۰ به دست می‌آید.
  • نرخ سایر ارزها، از جمله ریال ایران، نرخ متقاطع است: از تقسیم نرخ رسمی دلار به روبل بر نرخ رسمی دلاری که بانک مرکزی کشور صادرکننده آن ارز اعلام کرده است.
  • نرخ رسمی ۱۷ اکتبر: دلار ۸۳٫۶۱۷۷، یورو ۹۳٫۷۱۸۷ و یوان ۱۲٫۴۹۵۰ روبل؛ نسبت به نرخ مؤثر ۱۰ اکتبر، دلار ۱٫۵۲٪ ارزان‌تر شده است (تقویت روبل).
  • نرخ رسمی ریال در بانک مرکزی روسیه معادل حدود ۲٬۱۵۶ تومان برای هر روبل است، در حالی که نرخ بازار آزاد تهران در همان صبح ۳٬۱۴۰ تومان بود؛ این دو را نباید با هم اشتباه گرفت.

نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه دقیقاً چیست؟

در بالای جدول روزانه نرخ‌ها در سایت بانک مرکزی روسیه (Банк России) این جمله آمده است: بانک مرکزی «از ۱۷.۱۰.۲۰۲۶ نرخ‌های زیر را برای ارزهای خارجی در برابر روبل تعیین کرد، بدون تعهد به خرید یا فروش این ارزها با این نرخ». همین جمله کلید فهم موضوع است: نرخ رسمی یک عدد مرجع است که از روی معاملاتِ انجام‌شده محاسبه می‌شود، نه قیمتی که کسی موظف باشد با آن به شما ارز بفروشد.

به همین دلیل، فاصله میان نرخ رسمی و نرخی که مشتری در شعبه بانک، صرافی یا بازار تتر پرداخت می‌کند «خطا» نیست؛ بلکه تفاوت میان میانگین معاملات عمده بین‌بانکی در یک بازه زمانی مشخص و قیمت خرده‌فروشی است که کارمزد، اسپرد، نقدشوندگی و ریسک را هم در خود دارد.

سه روش محاسبه برای سه گروه ارز

مبنای حقوقی محاسبه، دستورالعمل شماره ۶۲۹۰-У بانک مرکزی روسیه (مورخ ۳ اکتبر ۲۰۲۲) و «روش‌شناسی» منتشرشده همراه آن است. طبق این سند، ارزها در سه گروه محاسبه می‌شوند.

۱. دلار و یورو: معاملات بین‌بانکی خارج از بورس (از ژوئن ۲۰۲۴)

بانک مرکزی روسیه در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۴ اعلام کرد که به دلیل تحریم‌های آمریکا علیه گروه بورس مسکو، معاملات و تسویه دلار و یورو در بورس متوقف شده، اما این دو ارز در بازار خارج از بورس همچنان معامله می‌شوند. از ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴، نرخ رسمی دلار و یورو «بر اساس داده‌های گزارش‌دهی مؤسسات اعتباری و نتایج معاملات تبدیل ارز بین‌بانکی در بازار OTC تا ساعت ۱۵:۳۰ به وقت مسکو در همان روز کاری» تعیین می‌شود.

روش‌شناسی جزئیات را این‌طور توضیح می‌دهد:

  • فقط معاملات با سررسید تسویه «فردا» (TOM) که تا ۱۵:۳۰ همان روز انجام شده‌اند وارد محاسبه می‌شوند.
  • اگر معاملات دست‌کم سه بانک گزارش شده باشد، نرخ هر معامله از تقسیم مبلغ روبلی بر مبلغ ارزی به دست می‌آید، معاملات پرت با فیلتر آماری چارک‌ها (بازه ۱٫۵ برابر فاصله میان چارک اول و سوم) کنار گذاشته می‌شوند و از بقیه میانگین موزون بر اساس حجم گرفته می‌شود.
  • اگر کمتر از سه بانک گزارش داده باشند، نتیجه روز با نتیجه روز قبل به نسبت حجم ترکیب می‌شود؛ و اگر این داده‌ها هم در دسترس نباشد، از قیمت‌های پلتفرم‌های دیجیتال معاملات خارج از بورس استفاده می‌شود.
  • اگر محاسبه به هیچ روشی ممکن نباشد، نرخ رسمی برابر نرخ روز قبل تعیین می‌شود.

بانک مرکزی روسیه برای توجیه این روش اعلام کرده بود که از ۱ ژانویه ۲۰۲۳ تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۴، اختلاف میانگین نرخ محاسبه‌شده از داده‌های OTC با نرخ رسمی همان روزها برای دلار ۰٫۰۱٪ و برای یورو ۰٫۰۳٪ بوده است.

۲. یوان چین: میانگین موزون بورس مسکو بین ۱۰:۰۰ تا ۱۵:۳۰

یوان همچنان در بورس مسکو معامله می‌شود؛ بنابراین نرخ رسمی آن طبق روش‌شناسی از میانگین موزون معاملات CNY/RUB با تسویه «فردا» در بازه ۱۰:۰۰ تا ۱۵:۳۰ به وقت مسکو محاسبه می‌شود. نکته مهم این است که این بازه با کل روز معاملاتی یکی نیست.

مثال واقعی: نرخ رسمی یوان که روز جمعه ۱۶ اکتبر برای ۱۷ اکتبر تعیین شد ۱۲٫۴۹۵۰ روبل است. اما طبق گزارش Finmarket (بر پایه داده بورس مسکو)، میانگین موزون یوان با تسویه «فردا» در کل روز معاملاتی ۱۶ اکتبر ۱۲٫۴۷۷۸ روبل و آخرین معامله ۱۲٫۴۶ روبل بود. یعنی نرخ رسمی حدود ۱٫۷ کوپک (۰٫۱۴٪) بالاتر از میانگین کل روز است. توضیح آن در همین روش‌شناسی است: معاملات خارج از بازه ۱۰:۰۰ تا ۱۵:۳۰ در نرخ رسمی حساب نمی‌شوند، و آخرین معامله روز (۱۲٫۴۶) نشان می‌دهد یوان در ساعات پایانی ارزان‌تر، یعنی با روبل قوی‌تر، معامله شده است.

۳. سایر ارزها (از جمله ریال ایران): نرخ متقاطع از طریق دلار

برای ارزهایی غیر از دلار، یورو و یوان، بانک مرکزی روسیه معامله مستقیمی را مبنا قرار نمی‌دهد. طبق بند ۱٫۲ روش‌شناسی، نرخ رسمی دلار به روبل بر نرخ رسمی دلار در برابر آن ارز که بانک مرکزی کشور صادرکننده تا ساعت ۱۵:۳۰ مسکو روی سایت رسمی خود منتشر کرده، تقسیم می‌شود (اگر آن بانک نرخ خرید و فروش جدا اعلام کند، میانگین آن دو استفاده می‌شود). نرخ نهایی تا چهار رقم اعشار گرد می‌شود و برای برخی ارزها به ازای ۱۰، ۱۰۰ یا حتی یک میلیون واحد اعلام می‌شود؛ مثلاً لیر ترکیه به ازای ۱۰ لیر و ریال ایران به ازای ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.

چرا نرخ رسمی شنبه و یکشنبه همان نرخ جمعه است؟

طبق بند ۶ روش‌شناسی، نرخ رسمی با دستور بانک مرکزی «از تاریخ مشخص‌شده تا تاریخی که دستور بعدی نرخ جدید تعیین کند» معتبر است و در همان روز تعیین روی سایت منتشر می‌شود. در عمل نرخی که روز کاری تعیین می‌شود از روز بعد اعمال می‌شود. داده‌های همین هفته این را نشان می‌دهد: نرخ جمعه ۹ اکتبر با تاریخ مؤثر ۱۰ اکتبر ثبت شد و نرخ بعدی تاریخ مؤثر ۱۳ اکتبر (سه‌شنبه) دارد؛ پس نرخ ۱۰ اکتبر برای شنبه، یکشنبه و دوشنبه معتبر بود. به همین ترتیب، نرخ ۱۷ اکتبر (۸۳٫۶۱۷۷ روبل برای هر دلار) که جمعه ۱۶ اکتبر تعیین شد، تا تعیین نرخ بعدی معتبر است.

نتیجه عملی: در آخر هفته، نرخ رسمی «قدیمی» نیست، ولی زنده هم نیست؛ بازار تتر و صرافی‌ها در آخر هفته هم قیمت می‌دهند و ممکن است از نرخ رسمی فاصله بگیرند.

جدول نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه: ۱۰ تا ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶

واحد: روبل برای یک واحد ارز. منبع: بانک مرکزی روسیه (cbr.ru). تاریخ‌ها تاریخ مؤثر نرخ‌اند.

ارز۱۰ اکتبر۱۳ اکتبر۱۴ اکتبر۱۵ اکتبر۱۶ اکتبر۱۷ اکتبرتغییر هفتگی
دلار آمریکا (USD/RUB)۸۴٫۹۰۴۸۸۳٫۹۱۵۳۸۳٫۸۶۷۵۸۳٫۹۴۹۷۸۳٫۷۶۰۰۸۳٫۶۱۷۷−۱٫۲۸۷۱ (−۱٫۵۲٪)
یورو (EUR/RUB)۹۴٫۹۷۴۵۹۴٫۰۳۵۵۹۳٫۷۷۲۳۹۳٫۹۲۲۹۹۳٫۷۶۹۳۹۳٫۷۱۸۷−۱٫۲۵۵۸ (−۱٫۳۲٪)
یوان چین (CNY/RUB)۱۲٫۶۷۳۹۱۲٫۵۳۶۰۱۲٫۵۰۲۸۱۲٫۵۳۵۸۱۲٫۴۹۹۱۱۲٫۴۹۵۰−۰٫۱۷۸۹ (−۱٫۴۱٪)

در جفت‌ارز USD/RUB، کاهش عدد یعنی برای خرید یک دلار روبل کمتری لازم است؛ بنابراین روبل رسمی در این هفته در برابر هر سه ارز تقویت شده است. اگر همین تغییر را از زاویه معکوس (RUB/USD، یعنی ارزش یک روبل بر حسب دلار) حساب کنیم، ارزش روبل حدود ۱٫۵۴٪ بالا رفته است؛ عدد درصد در دو جهت دقیقاً یکی نیست و برای همین همیشه باید جهت جفت‌ارز را ذکر کرد. فرمول: درصد تغییر = (نرخ جدید − نرخ قدیم) ÷ نرخ قدیم × ۱۰۰.

نسبت به اوج اخیر نرخ رسمی دلار در ۷ اکتبر (۸۵٫۷۱۱۶)، نرخ ۱۷ اکتبر حدود ۲٫۴۴٪ پایین‌تر است. زمینه خبری این حرکت را در گزارش توافق دیزلی و دلار زیر ۸۴ روبل و بولتن Talking Trends بانک مرکزی بررسی کرده‌ایم.

نرخ رسمی ریال ایران در بانک مرکزی روسیه؛ چرا با تهران فرق دارد؟

کمتر کسی می‌داند که بانک مرکزی روسیه برای ریال ایران (IRR) هم نرخ رسمی منتشر می‌کند. نرخ مؤثر ۱۷ اکتبر: ۴۶٫۳۸۱۲ روبل به ازای ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. اگر واحدها را درست تبدیل کنیم:

  • ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴۶٫۳۸۱۲ ≈ ۲۱٬۵۶۰ ریال (حدود ۲٬۱۵۶ تومان) برای هر روبل.
  • چون این نرخ متقاطع است، دلارِ ضمنیِ آن را هم می‌توان حساب کرد: ۸۳٫۶۱۷۷ ÷ ۴۶٫۳۸۱۲ × ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ≈ ۱٬۸۰۲٬۸۰۰ ریال (حدود ۱۸۰ هزار تومان) برای هر دلار.

در همان صبح، کانال TTPrice (گزارش شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۵ تهران) نرخ روبل در بازار آزاد ایران را ۳٬۱۴۰ تومان و دلار آزاد تهران را ۲۶۴٬۴۰۰ تومان گزارش کرد. یعنی نرخ بازار روبل حدود ۴۵٫۶٪ بالاتر از نرخ رسمیِ ریال در سایت بانک مرکزی روسیه است. دلیل اصلی را خود روش‌شناسی توضیح می‌دهد: این نرخ از نرخ رسمی دلاری که بانک مرکزی ایران اعلام می‌کند ساخته می‌شود، نه از نرخ بازار آزاد تهران. دلار ضمنی حدود ۱۸۰ هزار تومانی آن با دلار آزاد ۲۶۴ هزار تومانی فاصله زیادی دارد.

یک نکته فنی دیگر: چون این نرخ از دو جزء ساخته می‌شود، تغییرش هم تابع دلار به روبل است و هم تابع نرخ رسمی دلار در ایران. نرخ ریال در بانک مرکزی روسیه از ۴۷٫۹۴۹۲ روبل (۱۰ اکتبر) به ۴۶٫۳۸۱۲ روبل (۱۷ اکتبر) به ازای یک میلیون ریال رسید (−۳٫۲۷٪)، که از تقویت ۱٫۵۲ درصدی روبل در برابر دلار بیشتر است؛ یعنی در این فاصله دلارِ رسمیِ ضمنی ایران هم گران‌تر شده است (از حدود ۱٬۷۷۰٬۷۰۰ به ۱٬۸۰۲٬۸۰۰ ریال).

کاربرد عملی برای ایرانیان: برای تبدیل واقعی روبل به تومان، نرخ رسمی ریال در بانک مرکزی روسیه مبنای مناسبی نیست. اگر از نرخ دلار آزاد تهران و نرخ رسمی دلار روسیه یک نرخ ضمنی بسازیم (۲۶۴٬۴۰۰ ÷ ۸۳٫۶۱۷۷ ≈ ۳٬۱۶۲ تومان)، به نرخ بازار ۳٬۱۴۰ تومان نزدیک‌تر می‌شویم. حتی نرخ اینترنت‌بانک میر بیزنس بانک (Мир Бизнес Банк) که برای ریال/روبل اعلام می‌شود — خرید ۲۶٬۰۰۰ و فروش ۲۹٬۹۵۰ ریال برای هر روبل، با اسپرد حدود ۱۵٪ و آخرین تغییر مشاهده‌شده در ۱۶ اکتبر — با نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه و با بازار آزاد هر دو فاصله دارد.

نقشه لایه‌های نرخ در صبح ۱۷ اکتبر

جدول زیر انواع نرخ را جدا از هم نشان می‌دهد. نرخ‌های بازار از API نرخ‌های Local.moscow در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ حدود ساعت ۱۰:۱۰ مسکو خوانده شده‌اند و زمان داده هر ردیف در ستون یادداشت آمده است.

منبع / نوع نرخجفت‌ارز و واحدعددیادداشت
بانک مرکزی روسیه — نرخ رسمیUSD/RUB — روبل برای ۱ دلار۸۳٫۶۱۷۷تاریخ مؤثر ۱۷ اکتبر (تعیین‌شده در ۱۶ اکتبر)؛ تعهد خرید/فروش ندارد
TradingView (FX_IDC) — قیمت بازارUSD/RUB≈ ۸۳٫۰۹آخرین قیمت ثبت‌شده روز معاملاتی جمعه ۱۶ اکتبر؛ لحظه‌ای نیست
Rapira — بازار تترUSDT/RUB — روبل برای ۱ تترخرید ۸۷٫۲۳ / فروش ۸۷٫۲۴داده حدود ساعت ۱۰:۱۰ مسکو، شنبه
BestChange — مشتری تتر می‌دهد، روبل نقد مسکو می‌گیردUSDT→RUB نقدیبهترین ≈ ۸۷٫۲۱به‌روزرسانی API حدود ۱۰:۱۰ مسکو؛ حداقل مبلغ متفاوت بین صرافی‌ها
BestChange — مشتری روبل نقد می‌دهد، تتر می‌گیردRUB نقدی→USDTبهترین ≈ ۸۷٫۱۶همان زمان؛ بهترین پیشنهاد حداقل ۳۰۰ هزار روبل دارد
ФОРА-БАНК (Bankiros، شعب مسکو، نقدی)USD — خرید / فروش بانک۸۴٫۵ / ۸۶٫۰به‌روزرسانی ۱۰:۰۰ مسکو، شنبه
ФОРА-БАНКEUR — خرید / فروش۹۵٫۰ / ۹۷٫۱همان منبع
ФОРА-БАНКCNY — خرید / فروش۱۲٫۷ / ۱۳٫۲همان منبع
بانک مرکزی روسیه — نرخ رسمی ریالRUB به ازای ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ IRR۴۶٫۳۸۱۲معادل حدود ۲٬۱۵۶ تومان برای ۱ روبل؛ نرخ متقاطع
TTPrice (تلگرام) — بازار آزاد ایرانتومان برای ۱ روبل۳٬۱۴۰گزارش شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۵ تهران
TTPrice — دلار آزاد تهرانتومان برای ۱ دلار۲۶۴٬۴۰۰همان گزارش
میر بیزنس بانک — اینترنت‌بانکریال ایران برای ۱ روبلخرید ۲۶٬۰۰۰ / فروش ۲۹٬۹۵۰آخرین تغییر مشاهده‌شده ۱۶ اکتبر؛ اسپرد حدود ۱۵٪

این فاصله‌ها چه معنایی دارند؟

  • بازار بین‌بانکی در برابر نرخ رسمی: آخرین قیمت TradingView در روز جمعه (حدود ۸۳٫۰۹) حدود ۰٫۶۴٪ پایین‌تر از نرخ رسمی ۸۳٫۶۲ است. نرخ رسمی با معاملات تا ساعت ۱۵:۳۰ جمعه «بسته» شد، اما بازار تا پایان روز ادامه داشت؛ بخشی از این فاصله می‌تواند همان اثر پنجره زمانی باشد که در مثال یوان دیدیم. البته TradingView داده بین‌بانکی بین‌المللی را نشان می‌دهد و با گزارش معاملات بانک‌های روسیه که مبنای نرخ رسمی است، یک منبع نیست.
  • تتر در برابر دلار رسمی: میانه Rapira (حدود ۸۷٫۲۴) حدود ۴٫۳٪ بالاتر از نرخ رسمی دلار است. تتر نقدی مسکو همان دلار بین‌بانکی نیست؛ هزینه تبدیل، نقدشوندگی، ریسک طرف مقابل و محدودیت‌های پرداخت در قیمت آن منعکس است. ریسک‌های حقوقی معاملات P2P را در راهنمای مسدودی کارت و قانون 161-FZ توضیح داده‌ایم.
  • صرافی بانک در برابر نرخ رسمی: فورا-بانک دلار نقد را ۸۴٫۵ می‌خرد و ۸۶٫۰ می‌فروشد؛ نرخ فروش حدود ۲٫۸۵٪ بالاتر از نرخ رسمی است و فاصله خرید و فروش خود بانک حدود ۱٫۸٪. برای یوان نقد، نرخ فروش ۱۳٫۲ حدود ۵٫۶٪ بالاتر از نرخ رسمی ۱۲٫۴۹۵۰ است.
  • روبل به تومان: نرخ بازار تهران (۳٬۱۴۰ تومان) به نرخ ضمنیِ «دلار آزاد ÷ دلار رسمی روسیه» (حدود ۳٬۱۶۲ تومان) نزدیک است و ربطی به نرخ رسمی ریال در بانک مرکزی روسیه (حدود ۲٬۱۵۶ تومان) ندارد. نرخ‌های به‌روز را در صفحه قیمت روبل و دلار و تتر در مسکو ببینید.

تحلیل: هفته پیش رو برای نرخ رسمی روبل

واقعیت‌های تأییدشده: نرخ رسمی دلار طی یک هفته از ۸۴٫۹۰ به ۸۳٫۶۲ روبل رسید. طبق گزارش ریانووستی، یوان در بورس مسکو هفته را با ۲۲ کوپک کاهش در ۱۲٫۴۶ روبل بست و قیمت آتی دسامبر برنت تا ساعت ۱۹:۴۰ جمعه با ۳٫۱۷٪ افزایش به ۱۰۹٫۲۸ دلار رسیده بود. جلسه بعدی نرخ بهره بانک مرکزی روسیه ۲۳ اکتبر است (پیش‌زمینه آن را در گزارش نرخ بهره کلیدی و جلسه ۲۳ اکتبر ببینید).

دیدگاه تحلیلگران (نقل‌شده، نه پیش‌بینی Local.moscow):

  • آندری اسمیرنوف (BCS «میر اینوستیتسی»، به نقل ریانووستی): عوامل حامی روبل را قیمت بالای نفت، خوش‌بینی ژئوپلیتیک و انتظار توقف کاهش نرخ بهره دانسته و در مقابل، فعال‌شدن فصلی واردکنندگان و افزایش خرید ارز وزارت دارایی طبق قاعده بودجه را به نفع ارزها می‌داند؛ او برای هفته آینده نرخ را نزدیک کف بازه‌های ۸۳ تا ۸۵ روبل برای دلار و ۱۲٫۴ تا ۱۲٫۶ روبل برای یوان انتظار دارد.
  • ناتالیا میلچاکووا (Freedom Global): بازه ۸۳ تا ۸۵ روبل برای دلار، ۹۲ تا ۹۴ برای یورو و ۱۲٫۳ تا ۱۲٫۷ برای یوان.
  • تحلیلگران پروم‌سویاز بانک (PSB، به نقل ProFinance): امکان ادامه تقویت روبل تا ۱۲ روبل برای یوان و ۸۰ روبل برای دلار، با پشتوانه تقاضای صادرکنندگان و آماده‌شدن برای اوج پرداخت‌های مالیاتی ۲۸ اکتبر.
  • یلنا کوژوخووا (Veles Capital، به نقل ریانووستی): هشدار داده که اصلاح قیمت انرژی یا نرم‌شدن ناگهانی لحن بانک مرکزی می‌تواند ارزها را به سطوح سپتامبر (حدود ۱۳ روبل برای یوان، ۸۷٫۷۰ برای دلار و ۱۰۱٫۷۰ برای یورو) برگرداند.

تحلیل ما: برای خواننده ایرانی، مهم‌ترین درس این هفته این است که حرکت نرخ رسمی (−۱٫۵۲٪) تقریباً به همان اندازه به نرخ تتر نقدی منتقل نمی‌شود و نرخ روبل در تهران اصولاً از مسیر دیگری (دلار آزاد تهران) تعیین می‌شود. پیش‌بینی‌های بالا بازه‌های متفاوتی دارند و هیچ‌کدام قطعی نیستند.

سه سناریوی مشروط

تقویت بیشتر روبل

اگر تقاضای صادرکنندگان برای روبل پیش از اوج مالیاتی ۲۸ اکتبر بالا بماند و قیمت نفت حفظ شود، سناریوی PSB (دلار به سمت ۸۰ روبل) مطرح است؛ در این حالت نرخ رسمی، که میانگین معاملات تا ۱۵:۳۰ است، با تأخیر یک‌روزه این حرکت را نشان می‌دهد.

نوسان در بازه ۸۳ تا ۸۵ روبل

اگر خرید ارز وزارت دارایی و تقاضای واردکنندگان عرضه صادرکنندگان را خنثی کند و جلسه ۲۳ اکتبر غافلگیری نداشته باشد، بازه‌ای که اسمیرنوف و میلچاکووا مطرح کرده‌اند محتمل‌تر است.

برگشت به سطوح سپتامبر

اگر قیمت انرژی اصلاح شود یا بانک مرکزی لحن را ناگهان نرم کند، به گفته کوژوخووا امکان بازگشت دلار به حدود ۸۷٫۷۰ روبل وجود دارد.

جمع‌بندی

نرخ رسمی روبل یک «عکس» از معاملات عمده تا ساعت ۱۵:۳۰ مسکو است: برای دلار و یورو از گزارش معاملات بین‌بانکی خارج از بورس، برای یوان از بورس مسکو و برای بقیه ارزها، از جمله ریال ایران، از طریق نرخ متقاطع دلار. این عدد تعهدی برای خرید یا فروش ایجاد نمی‌کند، در آخر هفته ثابت می‌ماند و طبیعی است که با نرخ صرافی، تتر و بازار تهران فرق داشته باشد. در ۱۷ اکتبر، دلار رسمی ۸۳٫۶۲ روبل بود، تتر در مسکو حدود ۸۷٫۲ روبل، فروش نقد دلار در فورا-بانک ۸۶٫۰ روبل و روبل در تهران ۳٬۱۴۰ تومان؛ هر کدام پاسخ به پرسشی متفاوت‌اند. برای محاسبه مبلغ واقعی، از ماشین‌حساب ارز و فهرست نرخ ارزها استفاده کنید.

پرسش‌های متداول

آیا می‌توانم با نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه دلار بخرم؟

خیر. بانک مرکزی صراحتاً نرخ را «بدون تعهد به خرید یا فروش» تعیین می‌کند. بانک‌ها و صرافی‌ها نرخ خرید و فروش خودشان را دارند؛ مثلاً در داده ۱۷ اکتبر، فورا-بانک دلار نقد را ۸۶٫۰ روبل می‌فروخت در حالی که نرخ رسمی ۸۳٫۶۲ بود.

چرا نرخ رسمی دلار با قیمتی که در اخبار عصر می‌بینم فرق دارد؟

چون نرخ رسمی فقط معاملات تا ساعت ۱۵:۳۰ مسکو را حساب می‌کند و از روز بعد اعمال می‌شود، در حالی که بازار تا پایان روز ادامه دارد. در ۱۶ اکتبر، آخرین قیمت بازار (حدود ۸۳٫۰۹) پایین‌تر از نرخ رسمی تعیین‌شده برای ۱۷ اکتبر بود.

آیا نرخ ریال در سایت بانک مرکزی روسیه همان نرخ روبل به تومان است؟

خیر. آن نرخ از نرخ رسمی دلار در ایران ساخته می‌شود و در ۱۷ اکتبر معادل حدود ۲٬۱۵۶ تومان برای هر روبل بود، در حالی که نرخ بازار آزاد تهران ۳٬۱۴۰ تومان گزارش شد.

چرا نرخ رسمی یکشنبه تغییر نمی‌کند؟

نرخی که جمعه تعیین می‌شود از شنبه اعمال می‌شود و تا نرخ بعدی معتبر است؛ در هفته گذشته نرخ ۱۰ اکتبر تا دوشنبه معتبر بود و نرخ بعدی از سه‌شنبه ۱۳ اکتبر اعمال شد.

منابع

سایت بانک مرکزی ایران هنگام تهیه این گزارش از سرور ما در دسترس نبود؛ بنابراین نرخ رسمی دلار ایران مستقیماً از منبع اولیه بررسی نشد و عدد «دلار ضمنی» فقط از نرخ رسمی ریال در بانک مرکزی روسیه محاسبه شده است. این مقاله توصیه خرید یا فروش ارز نیست.

مقاله‌های مرتبط

دلار زیر 84 روبل رفت؛ «توافق دیزلی» روسیه و آمریکا چه اثری بر نرخ روبل دارد؟

نرخ رسمی دلار در بانک مرکزی روسیه از 84.90 به 83.87 روبل رسید (−1.22٪) پس از گفت‌وگوی پوتین و ترامپ و مجوز موقت آمریکا برای صادرات دیزل روسیه. مسیر اثر این توافق بر روبل، عوامل محدودکننده، پیش‌بینی تحلیلگران و سه سناریو را بررسی کرده‌ایم.

8 دقیقه مطالعه

بانک مرکزی روسیه: رشد معتدل، تورم هنوز بالاتر از هدف؛ نقشه نرخ روبل ۱۵ اکتبر برای ایرانیان

بولتن Talking Trends و نظرسنجی اکتبر بانک مرکزی روسیه (۱۴ اکتبر ۲۰۲۶): رشد معتدل، تورم بالاتر از هدف، مسیر محتاطانه نرخ کلیدی. نقشه نرخ رسمی ۱۵ اکتبر (دلار ۸۳٫۹۵) در برابر بازار، تتر نقدی مسکو، روبل به تومان و بانک‌ها برای ایرانیان.

11 دقیقه مطالعه

نرخ بهره روسیه پیش از جلسه 23 اکتبر؛ تورم 6.35٪، خرید ارز پنج‌برابری وزارت دارایی و مسیر دلار به روبل

بانک مرکزی روسیه 23 اکتبر 2026 درباره نرخ کلیدی 14٪ تصمیم می‌گیرد. تورم سپتامبر 6.35٪ بود، تورم سالانه پس از افزایش تعرفه‌ها از 7٪ گذشت و وزارت دارایی خرید روزانه ارز را به 12.7 میلیارد روبل رساند. نرخ رسمی دلار، فاصله آن با بازار مسکو و سه سناریوی جلسه را بررسی کرده‌ایم.

12 دقیقه مطالعه
مشاهده همه مقالات