نرخ بهره روسیه پیش از جلسه 23 اکتبر؛ تورم 6.35٪، خرید ارز پنج‌برابری وزارت دارایی و مسیر دلار به روبل
نرخ بهره کلیدی بانک مرکزی روسیه اکنون 14٪ است و هیئت مدیره این بانک روز جمعه 23 اکتبر 2026 (1 آبان 1405) درباره آن تصمیم می‌گیرد. در فاصله دو جلسه، سه داده مهم منتشر شده است: تورم سالانه سپتامبر به 6.35٪ رسید، با افزایش تعرفه‌های آب و برق و خدمات شهری از 1 اکتبر تورم سالانه از سقف پیش‌بینی بانک مرکزی بالاتر رفت، و وزارت دارایی روسیه خرید ارز و طلا را در چارچوب «قاعده بودجه» حدود پنج برابر کرد. در این گزارش که با داده‌های منتشرشده تا یکشنبه 11 اکتبر 2026 (19 مهر 1405) نوشته شده، توضیح می‌دهیم این سه عامل چه ربطی به نرخ دلار به روبل دارند و چه چیزی هنوز نامعلوم است.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- بانک مرکزی روسیه 11 سپتامبر نرخ کلیدی را در 14٪ نگه داشت. این نخستین توقف پس از ده کاهش پیاپی بود؛ دوره کاهش در ژوئن 2025 از 21٪ شروع شده بود.
- به گزارش روس‌استات (اداره آمار روسیه)، تورم ماهانه سپتامبر 0.35٪ و تورم سالانه 6.35٪ بود که از پیش‌بینی تحلیلگران (6.26٪) بالاتر است.
- پس از افزایش تعرفه‌ها از 1 اکتبر، قیمت‌ها فقط در هفته 29 سپتامبر تا 5 اکتبر 0.96٪ بالا رفت و تورم سالانه به حدود 7.1 تا 7.2٪ رسید. بانک مرکزی برای کل سال 2026 تورم 6 تا 7٪ را پیش‌بینی کرده است.
- وزارت دارایی روسیه از 7 اکتبر تا 6 نوامبر روزانه معادل 12.7 میلیارد روبل ارز و طلا می‌خرد. این رقم در دوره قبل 2.5 میلیارد روبل بود.
- نرخ رسمی دلار بانک مرکزی برای 10 اکتبر 84.9048 روبل است، یعنی 0.6٪ کمتر از روز قبل و 0.77٪ بیشتر از نرخ رسمی روز بعد از جلسه سپتامبر.
نرخ کلیدی چیست و چرا برای روبل مهم است؟
نرخ کلیدی (ключевая ставка) نرخی است که بانک مرکزی روسیه با آن به بانک‌ها پول قرض می‌دهد یا از آن‌ها سپرده می‌گیرد. سود سپرده، سود وام و بازده اوراق روبلی تا حد زیادی از این نرخ پیروی می‌کنند. وقتی نرخ کلیدی بالاست، نگه‌داشتن دارایی روبلی سود بیشتری دارد و وام گرفتن برای خرید کالای وارداتی گران‌تر می‌شود. در نتیجه تقاضا برای ارز معمولاً کم می‌شود و این به روبل کمک می‌کند. برعکس، کاهش سریع نرخ بهره جذابیت روبل را کم می‌کند.
این رابطه قطعی نیست. نرخ روبل به درآمد صادرات نفت و گاز، تقاضای واردکنندگان برای ارز، تحریم‌ها و محدودیت‌های پرداخت بین‌المللی و انتظارات بازار هم بستگی دارد. برای همین تصمیم بانک مرکزی را باید یکی از چند عامل مهم دانست، نه تنها عامل.
جلسه 11 سپتامبر چه پیامی داشت؟
طبق بیانیه رسمی بانک مرکزی روسیه، رشد فصلی‌زدوده قیمت‌ها در ژوئیه به 11.6٪ سالانه رسید، در حالی که میانگین آن در فصل دوم 5.3٪ بود. همین شاخص برای تورم پایه از 4.6٪ به 7.0٪ رسید. بانک مرکزی دلیل اصلی این شتاب را بازار سوخت و عوامل موقتی مثل کاهش ظرفیت تولید در برخی بخش‌ها دانست و برآورد خود از تورم پایه را به 5 تا 6٪ سالانه بالا برد. بر اساس سناریوی پایه بانک مرکزی، تورم در سال 2026 بین 6 تا 7٪ خواهد بود و در سال 2027 به هدف 4٪ برمی‌گردد.
بیانیه دو نکته مهم دیگر هم داشت. اول اینکه ریسک‌های تورمی بیشتر از ریسک‌های کاهش تورم ارزیابی شده‌اند. دوم اینکه اگر برنامه میان‌مدت بودجه دولت، که در اکتبر به دومای دولتی (پارلمان روسیه) می‌رود، کسری ساختاری بزرگ‌تری داشته باشد، ممکن است سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تری از سناریوی پایه لازم شود. الویرا نابیولینا، رئیس بانک مرکزی، در بیانیه پس از جلسه گفت نرخ کلیدی «به‌طور خودکار» کاهش پیدا نمی‌کند و تصمیم‌های بعدی به روند تورم، انتظارات تورمی و توازن ریسک‌ها بستگی دارد.
داده‌های تورم پس از جلسه سپتامبر
بر اساس گزارش اینترفاکس از داده‌های روس‌استات که 9 اکتبر 2026 منتشر شد، اعداد به این صورت است:
| شاخص | مقدار | توضیح |
|---|---|---|
| تورم ماهانه سپتامبر 2026 | 0.35٪ | پیش‌بینی تحلیلگران 0.27٪ بود |
| تورم سالانه پایان سپتامبر | 6.35٪ | پایان اوت 6.33٪ و پایان ژوئیه 5.98٪ |
| تورم ژانویه تا سپتامبر 2026 | 5.04٪ | در دوره مشابه 2025، 4.29٪ بود |
| تورم پایه سالانه (سپتامبر) | 5.47٪ | بدون اقلام اداری و فصلی |
| خدمات، سالانه | 7.97٪ | بیشترین رشد در میان سه گروه اصلی |
| بنزین از ابتدای سال | 22.7٪ | در سپتامبر 1٪ گران‌تر شد |
| هفته 29 سپتامبر تا 5 اکتبر | 0.96٪ | عمدتاً به خاطر افزایش تعرفه خدمات شهری از 1 اکتبر |
| تورم سالانه تا 5 اکتبر | 7.13٪ تا 7.22٪ | بسته به روش محاسبه بانک مرکزی یا وزارت اقتصاد |
تاس به نقل از وزارت توسعه اقتصادی روسیه گزارش داد که بدون خدمات شهری، رشد هفتگی قیمت‌ها 0.21٪ بود. پس بخش بزرگی از جهش هفته اول اکتبر به افزایش برنامه‌ریزی‌شده تعرفه‌ها مربوط است، اما رشد قیمت‌ها بدون آن هم کم نبوده است. به گفته اینترفاکس، برای اینکه تورم کل سال در محدوده پیش‌بینی بانک مرکزی بماند، قیمت‌ها در بقیه سال باید به‌طور میانگین کمتر از 0.1٪ در هفته رشد کنند. وزارت اقتصاد روسیه هم در پایان سپتامبر پیش‌بینی تورم 2026 را از 5.2٪ به 6.8٪ رساند.
عامل دوم: خرید ارز و طلای وزارت دارایی
بر اساس «قاعده بودجه»، اگر درآمد نفت و گاز از سطح پایه (قیمت مرجع 59 دلار برای هر بشکه) بیشتر باشد، وزارت دارایی مازاد آن را صرف خرید ارز و طلا برای صندوق ثروت ملی می‌کند. اگر کمتر باشد، از ذخایر این صندوق می‌فروشد. به گزارش کامرسانت و فین‌مارکت:
- کل خرید ارز و طلا از 7 اکتبر تا 6 نوامبر 2026: 279.42 میلیارد روبل، یعنی روزانه 12.7 میلیارد روبل.
- در دوره 7 سپتامبر تا 6 اکتبر، کل خرید 55.6 میلیارد روبل و خرید روزانه 2.5 میلیارد روبل بود.
- بانک مرکزی بخشی از این خریدها را خنثی می‌کند و در نیمه دوم 2026 روزانه معادل 0.58 میلیارد روبل ارز می‌فروشد. به همین دلیل خرید خالص روزانه در بازار حدود 12.12 میلیارد روبل خواهد بود، در حالی که در دوره قبل 1.92 میلیارد روبل بود.
- این معاملات در بورس مسکو و روی جفت‌ارز یوان به روبل (CNY/RUB) انجام می‌شود.
تحلیل ما: خرید بیشتر ارز توسط دولت در عمل تقاضای ارز را در بازار داخلی بالا می‌برد و فشار تقویت روبل را کم می‌کند. حجم این خرید در مقایسه با کل گردش بازار ارز روسیه محدود است. اثر واقعی آن به عرضه ارز از طرف صادرکنندگان و تقاضای واردکنندگان هم بستگی دارد. در داده‌های بررسی‌شده ما شاهدی وجود ندارد که این خرید به‌تنهایی جهت نرخ را تعیین کند.
نرخ رسمی دلار، یورو و یوان در برابر روبل
جدول زیر نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه است. این نرخ را بانک مرکزی برای محاسبات رسمی، گمرک و مالیات تعیین می‌کند و لزوماً نرخ خرید یا فروش در بانک و صرافی نیست. بانک مرکزی این نرخ‌ها را در روزهای کاری اعلام می‌کند و نرخ تاریخ 10 اکتبر 2026 (شنبه) تا روز کاری بعدی معتبر است. داده‌ها از صفحه نرخ‌های Local.moscow گرفته شده و منبع اصلی آن نرخ‌های روزانه بانک مرکزی روسیه است. زمان دریافت داده 11 اکتبر 2026، ساعت 10:19 به وقت مسکو بود.
| جفت‌ارز | معنی | نرخ رسمی 10 اکتبر 2026 |
|---|---|---|
| USD/RUB | روبل لازم برای 1 دلار آمریکا | 84.9048 |
| EUR/RUB | روبل لازم برای 1 یورو | 94.9745 |
| CNY/RUB | روبل لازم برای 1 یوان چین | 12.6739 |
تغییرات نرخ رسمی دلار به روبل (USD/RUB)
| مقایسه با | نرخ رسمی آن تاریخ | درصد تغییر تا 10 اکتبر |
|---|---|---|
| 9 اکتبر 2026 (روز قبل) | 85.4173 | 0.60٪- (روبل قوی‌تر شد) |
| 12 سپتامبر 2026 (اولین نرخ بعد از جلسه) | 84.2569 | 0.77٪+ (روبل کمی ضعیف‌تر شد) |
| 3 سپتامبر 2026 (بالاترین نرخ در سه ماه اخیر) | 86.9963 | 2.40٪- |
| 10 ژوئیه 2026 (پایین‌ترین نرخ در سه ماه اخیر) | 75.9300 | 11.82٪+ |
در جفت‌ارز USD/RUB، بالا رفتن عدد یعنی روبل ضعیف‌تر شده است، چون برای خرید یک دلار روبل بیشتری لازم است. درصدها با این فرمول حساب شده‌اند: ((نرخ جدید − نرخ قدیم) ÷ نرخ قدیم) × 100. بیشترین تضعیف روبل در این دوره بین ژوئیه و اوت بود. از جلسه سپتامبر تاکنون نرخ رسمی در محدوده حدود 83.2 تا 85.7 روبل نوسان داشته است.
فاصله نرخ رسمی با بازار مسکو
برای اینکه تفاوت نرخ رسمی و نرخ معامله روشن شود، این‌ها نرخ‌های بازار در صفحه نرخ‌های سایت در همان زمان است:
- دلار نقدی در شعب فورا بانک در مسکو (منبع: Bankiros.ru، به‌روزرسانی 11 اکتبر ساعت 10:00 به وقت مسکو): خرید 85.60 و فروش 86.95 روبل. اختلاف خرید و فروش 1.35 روبل یا حدود 1.58٪ است و نرخ فروش حدود 2.4٪ بالاتر از نرخ رسمی است.
- تتر به روبل (USDT/RUB) در Rapira (به‌روزرسانی 11 اکتبر ساعت 10:15 به وقت مسکو): میانگین خرید و فروش 87.82 روبل. تتر رمزارز است و نرخ آن را نباید با دلار بانکی یکی دانست.
این اعداد مربوط به همان لحظه‌اند و بعداً تغییر می‌کنند. برای نرخ به‌روز، صفحه نرخ‌های Local.moscow را ببینید.
روبل در برابر تومان را با این اعداد قاطی نکنید
نرخ کلیدی و نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه درباره بازار روسیه است. قیمت روبل به تومان بیشتر به بازار ارز ایران و عرضه و تقاضای حواله بستگی دارد. برای نمونه، در همان زمان کانال TTPrice قیمت هر روبل را 3,115 تومان اعلام کرده بود (پیام 11 اکتبر ساعت 10:40 به وقت تهران). مقایسه این عدد با تصمیم بانک مرکزی روسیه به‌تنهایی نتیجه درستی نمی‌دهد. برای این بخش صفحه قیمت روبل و گزارش تحلیل بازار دلار، تتر و روبل را ببینید.
سه سناریو برای 23 اکتبر
این‌ها پیش‌بینی قطعی نیستند. سناریوها بر اساس بیانیه بانک مرکزی و داده‌های بالا نوشته شده‌اند:
1. ثابت ماندن نرخ در 14٪
بیشتر اقتصاددانانی که اینترفاکس در اوایل اکتبر از آن‌ها نظرسنجی کرد، انتظار دارند نرخ کلیدی تا پایان 2026 در 14٪ بماند. با تورم سالانه بالاتر از سقف پیش‌بینی و ریسک تورمی غالب، این سناریو با پیام سپتامبر سازگار است. اثر احتمالی آن بر روبل خنثی تا کمی مثبت است، به شرط آنکه بیانیه بانک مرکزی همچنان سخت‌گیرانه باشد.
2. بیانیه سخت‌گیرانه‌تر یا افزایش نرخ
بانک مرکزی خودش گفته اگر کسری بودجه از سناریوی پایه بزرگ‌تر باشد، ممکن است سیاست سخت‌تری لازم شود. اگر پیش‌بینی میان‌مدت 23 اکتبر چنین چیزی را نشان دهد، دارایی‌های روبلی جذاب‌تر می‌شوند و این به‌طور معمول از روبل حمایت می‌کند. احتمال این سناریو را نمی‌توان با داده‌های فعلی تعیین کرد.
3. ادامه کاهش نرخ
با شتاب تورم در سپتامبر و اکتبر، این سناریو با داده‌های فعلی کمتر سازگار است. اگر اتفاق بیفتد، به احتمال زیاد فشار تضعیف روبل بیشتر می‌شود، چون سود دارایی روبلی کم می‌شود و هم‌زمان دولت خرید ارز را بیشتر کرده است.
برای کسانی که با روبل کار می‌کنند چه معنایی دارد؟
- 23 اکتبر ساعت 13:30 به وقت مسکو (14:00 به وقت تهران) زمان انتشار تصمیم است. در ساعت‌های اطراف آن، نوسان و اختلاف نرخ خرید و فروش در صرافی‌ها ممکن است بیشتر شود.
- برای تبدیل‌های بزرگ، فقط به نرخ رسمی تکیه نکنید. نرخی که واقعاً با آن معامله می‌کنید همان نرخ خرید یا فروش بانک یا صرافی است. صرافی‌های معتبر را در صفحه صرافی‌های مسکو ببینید.
- اگر هزینه یا درآمدتان روبلی است، تورم بالاتر از 7٪ یعنی قدرت خرید روبل در خود روسیه کمتر می‌شود، حتی اگر نرخ دلار به روبل ثابت بماند.
- برای پرداخت‌های تجاری، راهنمای حواله شرکتی و پرداخت‌های تجاری روسیه و ایران را بخوانید.
محدودیت‌های این گزارش
داده تورم اکتبر هنوز هفتگی و مقدماتی است. برنامه بودجه میان‌مدت دولت و پیش‌بینی جدید بانک مرکزی تا زمان نوشتن این گزارش در منابع بررسی‌شده ما منتشر نشده بود. نرخ‌های بازار مربوط به یک لحظه مشخص‌اند. هیچ بخشی از این مطلب توصیه خرید یا فروش ارز نیست.
جمع‌بندی
بانک مرکزی روسیه در سپتامبر کاهش نرخ بهره را متوقف کرد. داده‌های بعد از آن، یعنی تورم سالانه 6.35٪ در سپتامبر و بیش از 7٪ پس از افزایش تعرفه‌ها، دلیلی برای کاهش سریع نرخ در 23 اکتبر نشان نمی‌دهد. در طرف دیگر، خرید روزانه ارز وزارت دارایی بیش از پنج برابر شده که از نظر تقاضای ارز به ضرر روبل است. نرخ رسمی دلار با 84.9048 روبل از جلسه سپتامبر تاکنون کمتر از 1٪ تغییر کرده است. متن بیانیه 23 اکتبر و پیش‌بینی جدید بودجه دو عاملی هستند که به احتمال زیاد مسیر بعدی روبل را مشخص می‌کنند.
پرسش‌های متداول
جلسه بعدی بانک مرکزی روسیه چه زمانی است؟
طبق اعلام رسمی بانک مرکزی، جمعه 23 اکتبر 2026. بیانیه و پیش‌بینی میان‌مدت ساعت 13:30 به وقت مسکو منتشر می‌شوند.
نرخ کلیدی فعلی روسیه چقدر است؟
14٪ در سال، از 14 سپتامبر 2026. این نرخ در جلسه 11 سپتامبر بدون تغییر ماند.
چرا نرخ رسمی دلار با نرخ صرافی فرق دارد؟
نرخ رسمی را بانک مرکزی برای محاسبات رسمی اعلام می‌کند. صرافی‌ها و بانک‌ها نرخ خرید و فروش خودشان را بر اساس بازار، هزینه و ریسک تعیین می‌کنند. به همین دلیل نرخ فروش معمولاً از نرخ رسمی بالاتر است.
منابع
- Bank of Russia — Bank of Russia keeps the key rate at 14.00% p.a. (11 September 2026)
- Bank of Russia — Statement by Governor Elvira Nabiullina (11 September 2026)
- Банк России — Решение Совета директоров о ключевой ставке (11.09.2026)
- Bank of Russia — Official exchange rates
- Интерфакс — Инфляция в России в сентябре составила 0,35% (9 октября 2026)
- TASS — Russia’s inflation stands at 0.96% from September 29 to October 5 (7 October 2026)
- Коммерсантъ — Минфин с 7 октября увеличит покупку валюты и золота в пять раз (5 октября 2026)
- Финмаркет — Минфин с 7 октября увеличит покупку валюты и золота до 12,7 млрд руб. в день (5 октября 2026)
نرخ‌های بازار از صفحه نرخ‌های Local.moscow (منابع Bankiros.ru و Rapira) و نرخ رسمی از بانک مرکزی روسیه گرفته شده است. زمان دریافت داده: 11 اکتبر 2026، ساعت 10:19 به وقت مسکو.
