دلار زیر 84 روبل رفت؛ «توافق دیزلی» روسیه و آمریکا چه اثری بر نرخ روبل دارد؟
نرخ رسمی دلار به روبل در بانک مرکزی روسیه برای چهارشنبه 14 اکتبر 2026 (22 مهر 1405) روی 83.8675 روبل تعیین شد؛ نزدیک به 1.04 روبل پایین‌تر از نرخ 84.9048 روبلی که برای 10 تا 12 اکتبر اعلام شده بود. این تقویت روبل پس از گفت‌وگوی تلفنی ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ در 9 اکتبر و خبر صدور مجوز موقت آمریکا برای صادرات دیزل روسیه رخ داد. در این گزارش توضیح می‌دهیم این «توافق دیزلی» از چه مسیری بر نرخ روبل اثر می‌گذارد، چه عواملی جلوی تقویت بیشتر آن را می‌گیرد و چه چیزی هنوز نامعلوم است. داده‌ها تا ظهر 14 اکتبر 2026 به وقت مسکو بررسی شده‌اند.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- نرخ رسمی دلار از 84.9048 روبل (10 اکتبر) به 83.8675 روبل (14 اکتبر) رسید؛ یعنی 1.22٪ کاهش. یورو 1.27٪ و یوان 1.35٪ ارزان‌تر شدند.
- به گزارش اینترفاکس/فین‌مارکت، اداره کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) مجوز عمومی موقتی تا آوریل سال آینده برای عرضه دیزل روسیه به بازار جهانی صادر کرده است.
- آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه، گفته این توافق به تراز پرداخت‌های روسیه کمک می‌کند.
- در طرف مقابل، خرید روزانه ارز و طلای وزارت دارایی (12.7 میلیارد روبل از 7 اکتبر) و تقاضای واردکنندگان، تقویت روبل را محدود می‌کند.
- جزئیات قراردادها، زمان‌بندی محموله‌ها و نحوه تسویه هنوز علنی نشده و اثر پایدار به تحقق واقعی صادرات بستگی دارد.
جدول نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه
اعداد زیر نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه (Bank of Russia) هستند، نه نرخ خرید یا فروش صرافی. واحد همه نرخ‌ها «روبل برای یک واحد ارز» است.
| ارز | نرخ مؤثر 10 اکتبر | نرخ مؤثر 13 اکتبر | نرخ مؤثر 14 اکتبر | تغییر 10 تا 14 اکتبر |
|---|---|---|---|---|
| دلار آمریکا (USD/RUB) | 84.9048 | 83.9153 | 83.8675 | −1.0373 روبل (−1.22٪) |
| یورو (EUR/RUB) | 94.9745 | 94.0355 | 93.7723 | −1.2022 روبل (−1.27٪) |
| یوان چین (CNY/RUB) | 12.6739 | 12.5360 | 12.5028 | −0.1711 روبل (−1.35٪) |
در جفت‌ارز USD/RUB کاهش عدد یعنی برای خرید یک دلار روبل کمتری لازم است؛ پس این جدول تقویت روبل را نشان می‌دهد. بیشتر این تغییر در نرخ 13 اکتبر رخ داد (−0.9895 روبل یا −1.17٪) و نرخ 14 اکتبر فقط 4.78 کوپک دیگر پایین آمد. نرخ 10 اکتبر را بانک مرکزی روز جمعه 9 اکتبر تعیین کرده و تا دوشنبه 12 اکتبر معتبر بوده است.
یادآوری: بانک مرکزی روسیه از 8 ژوئن نرخ رسمی یورو را به‌طور مستقیم از معاملات حساب نمی‌کند، بلکه آن را از نرخ دلار به روبل و نرخ یورو به دلار بانک مرکزی اروپا در ساعت 15:30 مسکو به دست می‌آورد.
«توافق دیزلی» دقیقاً چیست؟
به گزارش ودوموستی، پوتین و ترامپ 9 اکتبر تلفنی گفت‌وگو کردند و ترامپ پس از آن گفت روسیه بیش از 300 هزار تن دیزل به بازار آمریکا و بازار جهانی عرضه می‌کند، 500 هزار تن دیگر در نوامبر و یک میلیون تن «بلافاصله بعد از آن». ادعای ترامپ درباره صادرات احتمالی 3 میلیون تن اضافه هم در همین گزارش آمده است. الکساندر نواک، معاون نخست‌وزیر روسیه، به نقل از اینترفاکس گفته روسیه آماده است تا پایان سال این حجم را به 3 تا 3.5 میلیون تن در ماه برساند.
این اعداد اظهارات مقام‌های سیاسی‌اند و هنوز با قرارداد تجاری منتشرشده یا آمار گمرکی تأیید نشده‌اند. بنابراین آن‌ها را باید «برنامه اعلام‌شده» دانست، نه صادرات انجام‌شده.
مسیر اثر بر روبل
1. کاهش «صرف ریسک ژئوپلیتیک»
آندری اسمیرنوف، کارشناس «بی‌سی‌اس میر اینوستیتسی»، به اینترفاکس گفته این توافق «صرف ریسک ژئوپلیتیک را به‌شدت کوچک کرد». به زبان ساده، معامله‌گرانی که به‌خاطر نگرانی سیاسی ارز نگه می‌داشتند، بخشی از آن را فروختند. این اثر سریع است ولی می‌تواند به همان سرعت هم برگردد.
2. درآمد ارزی صادراتی
اگر محموله‌ها واقعاً ارسال و پول آن‌ها دریافت شود، شرکت‌های نفتی ارز بیشتری به دست می‌آورند و بخشی از آن را در بازار داخلی می‌فروشند. سیلوانوف هم گفته شرکت‌ها «درآمد و ارز» می‌گیرند و این برای تراز پرداخت‌ها مهم است. آنا تیورنوا، تحلیلگر مالی، به سایت Vbr.ru گفته از تصمیم سیاسی تا امضای قرارداد، ارسال سوخت، دریافت پول و فروش ارز ممکن است چند هفته طول بکشد؛ پس اثر پایدار فقط بعد از شروع محموله‌ها روشن می‌شود.
3. فصل پرداخت مالیات اکتبر
تحلیلگران بانک PSB انتظار دارند صادرکنندگان برای پرداخت مالیات‌های اکتبر (از جمله مالیات فصلی بر درآمد اضافی نفت، NDD) ارز بیشتری بفروشند و روبل بخرند. این یک عامل فصلی است و پس از پایان دوره مالیاتی اثرش کم می‌شود.
چه چیزی جلوی تقویت بیشتر روبل را می‌گیرد؟
- خرید ارز وزارت دارایی: از 7 اکتبر خرید روزانه ارز و طلا در چارچوب «قاعده بودجه» از 2.5 به 12.7 میلیارد روبل رسیده است (جزئیات در مقاله نرخ بهره روسیه پیش از جلسه 23 اکتبر). این تقاضای دولتی بخشی از عرضه ارز صادراتی را جذب می‌کند.
- تقاضای واردکنندگان: به‌ویژه در آستانه خریدهای نوامبر و پایان سال.
- ریسک سیاسی توافق: طبق گزارش Vbr.ru، سناتورهایی از هر دو حزب آمریکا خواسته‌اند دولت این تصمیم را بازبینی کند و مجوز OFAC موقت است.
- تغییر قاعده بودجه در 2027: الکسی زابوتکین، معاون رئیس بانک مرکزی، در دومای دولتی گفته قیمت پایه نفت در قاعده بودجه از سال آینده از 60 به 50 دلار کاهش می‌یابد و «در شرایط برابر» دامنه نوسان ماهانه نرخ ارز احتمالاً کمی بالاتر از یک‌ونیم سال گذشته خواهد بود. او همزمان گفته تضعیف مداوم و خودتقویت‌شونده روبل با سیاست هدف‌گذاری تورم سازگار نیست.
بازار نفت و نرخ بهره در پس‌زمینه
به گزارش اینترفاکس، قیمت قرارداد آتی دسامبر نفت برنت عصر 13 اکتبر حدود 105.89 دلار در هر بشکه بود. نرخ کلیدی بانک مرکزی روسیه 14٪ است و جلسه بعدی 23 اکتبر برگزار می‌شود. فینام سناریوی محتمل را حفظ نرخ در 14٪ می‌داند و می‌گوید نرخ بهره بالا با جذاب نگه‌داشتن پس‌انداز روبلی و مهار تقاضای واردات، از روبل حمایت می‌کند.
پیش‌بینی تحلیلگران روسی (نه پیش‌بینی Local.moscow)
| منبع | بازه دلار به روبل | دوره |
|---|---|---|
| BCS (آندری اسمیرنوف) | 83 تا 85 | روزهای آینده |
| فینام (الکساندر پوتاوین) | 83 تا 86 | نیمه دوم اکتبر |
| Tsifra Broker | 84 تا 86 | اکتبر |
| آنا تیورنوا (Vbr.ru) | 84 تا 90 | 31 دسامبر 2026 |
این اعداد نظر تحلیلگران‌اند و تضمینی درباره آینده نیستند.
روبل به تومان چه شد؟
در بازار ایران، نرخ نقدی روبل طبق کانال TTPrice در گزارش ساعت 15:05 چهارشنبه 22 مهر 1405 (14 اکتبر 2026) 3,135 تومان برای هر روبل با تغییر روزانه +1.75٪ بود و دلار آزاد تهران 263,000 تومان. این نرخ بازار آزاد ایران است و از نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه جداست؛ حرکت آن بیشتر به بازار ارز تهران بستگی دارد تا به نرخ دلار در مسکو. نرخ‌های به‌روز را در صفحه نرخ‌های Local.moscow ببینید.
سه سناریوی احتمالی
سناریوی تقویت بیشتر روبل
اگر محموله‌های دیزل طبق برنامه ارسال شوند، درآمد آن‌ها برسد و فروش ارز برای مالیات اکتبر بالا بماند، تحلیلگران PSB احتمال رفتن دلار به زیر 83 روبل را مطرح کرده‌اند.
سناریوی نوسان محدود
اگر خرید ارز وزارت دارایی و واردکنندگان عرضه صادرکنندگان را خنثی کند، دلار احتمالاً در همان بازه 83 تا 86 روبل می‌ماند؛ سناریویی که چند کارگزار محتمل‌تر می‌دانند.
سناریوی برگشت
اگر اجرای توافق به تأخیر بیفتد، مجوز آمریکا محدود شود یا ریسک ژئوپلیتیک دوباره بالا برود، بخشی از تقویت اخیر می‌تواند برگردد.
جمع‌بندی
روبل در چهار روز رسمی حدود 1.2٪ در برابر دلار تقویت شد و عامل اصلی آن، به گفته کارشناسان، کاهش ریسک ژئوپلیتیک پس از «توافق دیزلی» بود. اثر ماندگار این توافق به صادرات و پرداخت‌های واقعی بستگی دارد، در حالی که خرید ارز دولت و تقاضای واردات وزنه مقابل‌اند. تصمیم 23 اکتبر بانک مرکزی درباره نرخ بهره، رویداد مهم بعدی برای روبل است.
پرسش‌های متداول
آیا با نرخ رسمی 83.87 روبل می‌توان دلار خرید؟
خیر. نرخ رسمی برای محاسبات و گزارش‌دهی است. بانک‌ها و صرافی‌ها نرخ خرید و فروش خودشان را دارند که با نرخ رسمی فرق می‌کند.
آیا قیمت روبل به تومان هم به همین اندازه تغییر می‌کند؟
لزوماً نه. نرخ روبل به تومان در بازار ایران تابع عرضه و تقاضای بازار تهران و نرخ دلار آزاد است و ممکن است جهت متفاوتی داشته باشد.
منابع
- Bank of Russia — Official exchange rates (نرخ‌های 10، 13 و 14 اکتبر 2026، بررسی‌شده 14 اکتبر)
- Финмаркет / Интерфакс — Рубль во вторник растерял дневной рост… (13 اکتبر 2026)
- Ведомости — ЦБ второй день держит курс доллара ниже 84 рублей (13 اکتبر 2026)
- Выберу.ру — Дешёвый доллар надолго? Курс валют на 14 октября (13 اکتبر 2026)
- Финмаркет — Прогнозный диапазон для пары рубль/доллар на вторую половину октября (اکتبر 2026)
- Финмаркет — Рубль будет консолидироваться в диапазоне 84-86 руб./$1 (14 اکتبر 2026)
نرخ روبل به تومان از TTPrice (گزارش 14 اکتبر 2026، ساعت 15:05 تهران) و نرخ رسمی از بانک مرکزی روسیه گرفته شده است. این مقاله توصیه خرید یا فروش نیست.
