ورود و خروج دلار از روسیه ۲۰۲۶: سقف و جریمه

پاسخ کوتاه: آوردن پول نقد به روسیه سقف ندارد، ولی اگر در یک بار بیش از معادل ۱۰ هزار دلار (همه‌ی ارزها و روبل با هم) همراه دارید، باید کتبی در گمرک اعلام کنید و بیش از ۱۰۰ هزار دلار مدرک منشأ پول لازم است. خارج کردن ارز نقد خارجی (دلار، یورو و…) از روسیه از ۲ مارس ۲۰۲۲ فقط تا معادل ۱۰ هزار دلار مجاز است و بیشتر از آن حتی با اظهار هم ممنوع است. اعلام نکردن پول در گمرک تخلف اداری است، ولی اگر مبلغ اعلام‌نشده، پس از کم کردن ۱۰ هزار دلار مجاز، بیش از ۲۰ هزار دلار باشد (یعنی همراه داشتن بیش از ۳۰ هزار دلار بدون اظهار)، جرم کیفری «قاچاق پول نقد» طبق ماده‌ی ۲۰۰.۱ قانون جزای روسیه است.

این راهنما از متن قانون، کد گمرکی اتحادیه‌ی اقتصادی اوراسیا و صفحه‌های بانک مرکزی روسیه تهیه شده و تا ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) بررسی شده است. مشاوره‌ی حقوقی نیست؛ هر جا منبع رسمی پیدا نکردیم، نوشته‌ایم «از مرجع رسمی استعلام شود».

اعداد کلیدی کدام‌اند؟

۱۰٬۰۰۰ دلار: بیش از این مبلغ نقد (یا چک مسافرتی) در یک بار ورود یا خروج باید کتبی اعلام شود (کد گمرکی اوراسیا، ماده‌ی ۲۶۰)[1]
۱۰۰٬۰۰۰ دلار: بیش از این مبلغ (ورود یا خروج)، همراه اظهارنامه باید مدرک منشأ پول ارائه شود؛ بدون مدرک، عبور پول مجاز نیست (تصمیم شماره‌ی ۱۳۰ کالگیوم کمیسیون اقتصادی اوراسیا، ۶ اوت ۲۰۱۹، اجرا از ۴ فوریه ۲۰۲۰)[2]
۱۰٬۰۰۰ دلار: سقف خروج ارز نقد خارجی از روسیه از ۲ مارس ۲۰۲۲ (فرمان ریاست‌جمهوری شماره‌ی ۸۱)[13][4]
نصف تا دو برابر مبلغ مازاد بر ۱۰ هزار دلار: جریمه‌ی اداری، یا مصادره (ماده‌ی ۱۶.۴ قانون تخلفات اداری)[5]
۳ تا ۱۰ برابر مبلغ: جریمه‌ی کیفری قاچاق پول نقد در «مقدار کلان» (ماده‌ی ۲۰۰.۱ قانون جزا)[6]

ورود پول نقد به روسیه: چه قانونی دارد؟

طبق ماده‌ی ۱۵ قانون ۱۷۳-ФЗ، ورود و خروج ارز و روبل برای مقیم و غیرمقیم «بدون محدودیت» است، به شرط رعایت قواعد گمرکی اتحادیه‌ی اوراسیا[3]. اما فرمان‌های ۸۱ و ۱۹۳ این آزادی را برای خروج محدود کرده‌اند (پایین‌تر). برای ورود سقف مقداری نیست، ولی:

اگر جمع پول نقد و چک مسافرتی در یک بار بیش از معادل ۱۰ هزار دلار باشد، باید با اظهارنامه‌ی کتبی مسافر (пассажирская таможенная декларация) اعلام شود. نرخ تبدیل، نرخ همان روز تحویل اظهارنامه است[1].
در اظهارنامه منبع پول، مالک آن (اگر مال شما نیست)، مصرف موردنظر و مسیر سفر پرسیده می‌شود (بند ۱۷ ماده‌ی ۲۶۰)[1].
همه‌ی ارزها و روبل با هم جمع می‌شوند.
چک و سفته (ابزار پولی، به‌جز چک مسافرتی) صرف‌نظر از مبلغ باید اظهار شوند[1].
بیش از ۱۰۰ هزار دلار باید همراه اظهارنامه مدرک منشأ پول ارائه کنید؛ بدون مدرک، عبور پول مجاز نیست[2].
اعلام کتبی مبلغ کمتر از ۱۰ هزار دلار هم به دلخواه مسافر ممکن است. اینکه برای خروج بعدی کمک می‌کند یا نه را از گمرک روسیه استعلام کنید.

خروج پول نقد از روسیه: سقف ۱۰ هزار دلار

از ۲ مارس ۲۰۲۲، طبق فرمان ریاست‌جمهوری شماره‌ی ۸۱، خارج کردن ارز نقد خارجی بیش از معادل ۱۰ هزار دلار از روسیه ممنوع است؛ نرخ تبدیل، نرخ رسمی بانک مرکزی در روز خروج است[13][4]. بانک مرکزی فقط برای بانک‌های مجاز و VEB.RF استثنا گذاشته و صریح نوشته که خروج بیش از سقف برای «سایر اشخاص حقوقی یا حقیقی» پیش‌بینی نشده است[7].

مسافر غیرمقیم که قبلاً پول را با اظهارنامه وارد کرده: قاعده‌ی قدیمی اجازه می‌داد پول اعلام‌شده دوباره خارج شود، ولی در متن فرمان ۸۱ چنین استثنایی نیامده است[13]. از گمرک روسیه استعلام شود.
روبل نقد: طبق فرمان شماره‌ی ۱۹۳ (۲۵ مارس ۲۰۲۶، اصلاح‌شده با فرمان ۷۰۶ در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶)، خروج بیش از ۱ میلیون روبل نقد به کشورهای اتحادیه‌ی اوراسیا، آذربایجان، تاجیکستان و ازبکستان ممنوع است، مگر از فرودگاه‌های بین‌المللی تعیین‌شده توسط دولت و با صورت‌حساب بانکیِ تأییدشده‌ی برداشت برای کل مبلغ. مازاد بر ۱ میلیون روبل ضبط می‌شود[8][14]. ایران در این فهرست نیست؛ ولی روبل هم در سقف ۱۰ هزار دلاری اظهار کتبی حساب می‌شود.

چه کاری تخلف اداری است و چه کاری جرم؟

وضعیت	نتیجه	مبنا
تا ۱۰ هزار دلار، بدون اظهار	قانونی	ماده‌ی ۲۶۰ کد گمرکی[1]
بیش از ۱۰ هزار دلار، با اظهار کتبی (ورود)	قانونی	ماده‌ی ۲۶۰[1]
اعلام نکردن یا اعلام نادرست مبلغ بیش از سقف، تا حد «کلان»	تخلف اداری: تذکر، یا جریمه‌ی نصف تا دو برابر مبلغ مازاد بر ۱۰ هزار دلار، یا مصادره‌ی آن	ماده‌ی ۱۶.۴ قانون تخلفات اداری[5]
مبلغ غیرقانونی (پس از کسر ۱۰ هزار دلار مجاز و مبلغ اعلام‌شده) بیش از ۲۰ هزار دلار؛ عملاً بیش از ۳۰ هزار دلار همراه بدون اظهار	جرم کیفری: جریمه‌ی ۳ تا ۱۰ برابر مبلغ، یا محدودیت آزادی یا کار اجباری تا ۲ سال	ماده‌ی ۲۰۰.۱ بند ۱[6]
مبلغ غیرقانونی بیش از ۵۰ هزار دلار (عملاً بیش از ۶۰ هزار دلار همراه بدون اظهار)، یا گروهی	جرم شدیدتر: جریمه‌ی ۱۰ تا ۱۵ برابر، یا محدودیت آزادی یا کار اجباری تا ۴ سال	ماده‌ی ۲۰۰.۱ بند ۲[6]
خروج ارز نقد خارجی بیش از ۱۰ هزار دلار	ممنوع، حتی با اظهار؛ برای اشخاص عادی مجوزی پیش‌بینی نشده	فرمان ۸۱[13]؛ بانک مرکزی[7]

نکته‌ی محاسبه: طبق تبصره‌ی ۳ ماده‌ی ۲۰۰.۱، مبلغ مجاز بدون اظهار و مبلغ اعلام‌شده از کل پول کم می‌شود و فقط باقی‌مانده «غیرقانونی» حساب می‌شود[6]. اگر کسی قبل از کشف پول در بازرسی، داوطلبانه آن را تحویل دهد، از مسئولیت کیفری معاف می‌شود (تبصره‌ی ۴)؛ کشف در بازرسی گمرکی «تحویل داوطلبانه» نیست[6].

تقسیم پول بین همسفرها: سقف ۱۰ هزار دلار «در یک بار ورود یا خروج» نوشته شده است[1]. اینکه تقسیم ساختگی پول یک نفر بین همراهان چه حکمی دارد را در منبع رسمی پیدا نکردیم؛ از گمرک روسیه استعلام شود. اظهارنامه درباره‌ی مالک پول هم سؤال می‌کند[1].

انتقال بانکی به‌جای پول نقد

بانک مرکزی روسیه می‌گوید افراد مقیم و غیرمقیم از کشورهای «دوست» می‌توانند بدون سقف به خارج پول حواله کنند (به حساب خودشان یا دیگران)؛ محدودیت‌ها فقط برای اتباع کشورهای «غیردوست» است و تا ۷ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید شده است[9]. ایران در فهرست رسمی کشورهای غیردوست (فرمان دولت ۴۳۰-р) نیست[15]. در عمل، به گفته‌ی همان صفحه، حواله‌ی خارجی فقط از راه شرکت‌های انتقال پول و بانک‌های غیرتحریمی ممکن است و فهرست کشورها را باید از بانک پرسید[9].

دو نکته‌ی دیگر از بانک مرکزی: - پول دریافتی از خارج (حواله یا کیف پول الکترونیک) فقط به روبل پرداخت می‌شود[9]. - برداشت دلار و یوروی نقد از حساب ارزی تا ۹ مارس ۲۰۲۷ محدود است (برای حساب‌های قبل از ۹ مارس ۲۰۲۲ حداکثر ۱۰ هزار دلار، باقی به روبل)[10].

قوانین خروج ارز از ایران و حواله از ایران را از بانک مرکزی ایران استعلام کنید. راهنمای روش‌ها را در راهنمای انتقال پول از ایران به روسیه و قوانین انتقال نقدی و بانکی در روسیه ببینید.

تتر و کریپتو چه؟

قانون ۲۸۲-ФЗ درباره‌ی ارزهای دیجیتال از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ اجرا شده و پرداخت با کریپتو داخل روسیه ممنوع است[11]. طبق بخش ۱ ماده‌ی ۳۰ قانون ۲۸۲-ФЗ و توضیح بانک مرکزی، از ۱ ژوئیه‌ی ۲۰۲۷ معامله‌ی کریپتو باید از راه واسطه‌های دارای مجوز (کارگزار یا صرافی کریپتو) انجام شود و فهرست معاملات بدون واسطه از آن تاریخ معامله‌ی مستقیم بین اشخاص (P2P) را دربر نمی‌گیرد[12]. وضعیت حقوقی P2P پیش از آن تاریخ را از مرجع رسمی استعلام کنید. قواعد گمرکی پول نقد شامل کیف پول کریپتو نمی‌شود، ولی قاعده‌ی غیرمقیم‌ها در قانون کریپتو روشن نیست؛ از مرجع رسمی استعلام شود. جزئیات در چینج دلار و تبدیل تتر به روبل در مسکو.

برای دانشجو و مسافر ایرانی: چک‌لیست

پیش از سفر، جمع پول نقد همه‌ی ارزها را به دلار حساب کنید (با نرخ روز).
بیش از ۱۰ هزار دلار؟ در فرودگاه از کانال اظهار (قرمز) بروید و اظهارنامه‌ی کتبی پر کنید.
رسید برداشت یا خرید ارز و مدرک منشأ پول را همراه داشته باشید.
برای شهریه و هزینه‌ی سنگین، انتقال بانکی یا حواله را به پول نقد ترجیح دهید.
هنگام برگشت، بیش از معادل ۱۰ هزار دلار ارز نقد خارجی با خود نبرید؛ این ممنوعیت حتی با اظهارنامه هم برداشته نمی‌شود و برای اشخاص عادی مجوزی پیش‌بینی نشده است.

Local.Moscow در این مسیر چه کاری می‌کند؟

Local.Moscow بانک یا صرافی دارای مجوز نیست و خرید و فروش ارز نقد یا جابه‌جایی پول نقد انجام نمی‌دهد. نقش ما واسطه‌گری در تبدیل و انتقال است و در صفحه‌ی اصلی نرخ رسمی بانک مرکزی روسیه، فورا بانک، تتر در مسکو و بازار ایران را که هر ۵ دقیقه به‌روز می‌شوند کنار هم نشان می‌دهیم. برای پرسش یا هماهنگی، از راه کانال تلگرام Local.Moscow (لینکش در صفحه‌ی اصلی سایت هست) با ما در تماس باشید.

سؤال‌های رایج

چقدر دلار نقد می‌شود به روسیه آورد؟

سقف مقداری نیست، ولی بیش از معادل ۱۰ هزار دلار در یک بار باید کتبی در گمرک اعلام شود و بیش از ۱۰۰ هزار دلار همراه اظهارنامه مدرک منشأ پول لازم است.

چقدر دلار نقد می‌شود از روسیه خارج کرد؟

از ۲ مارس ۲۰۲۲ حداکثر معادل ۱۰ هزار دلار ارز نقد خارجی. بیشتر از آن حتی با اظهار ممنوع است و برای اشخاص عادی مجوزی پیش‌بینی نشده است.

اگر پول را در گمرک اعلام نکنم چه می‌شود؟

تا حدی تخلف اداری است: تذکر، جریمه‌ی نصف تا دو برابر مبلغ مازاد بر ۱۰ هزار دلار یا مصادره. اگر مبلغ غیرقانونی بیش از دو برابر سقف بدون اظهار باشد، جرم کیفری قاچاق پول نقد است.

از چه مبلغی قاچاق پول نقد جرم کیفری است؟

وقتی مبلغ اعلام‌نشده، بعد از کم کردن سقف مجاز، بیش از دو برابر سقف ۱۰ هزار دلاری باشد؛ یعنی عملاً همراه داشتن بیش از ۳۰ هزار دلار بدون اظهار. بیش از ۶۰ هزار دلار بدون اظهار، مجازات شدیدتری دارد.

حواله‌ی بانکی به خارج از روسیه سقف دارد؟

برای مقیم‌ها و اتباع کشورهای دوست، طبق بانک مرکزی روسیه سقف ندارد. محدودیت‌ها برای اتباع کشورهای غیردوست تا ۷ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید شده است.

نویسنده: تیم تحریریه‌ی Local.Moscow. آخرین بررسی: ۹ آبان ۱۴۰۵. این مطلب مشاوره‌ی حقوقی نیست؛ پیش از سفر از گمرک روسیه استعلام کنید.

ورود و خروج دلار و پول نقد از روسیه ۲۰۲۶: سقف‌ها، اظهار در گمرک و چه کاری جرم است